MESLEK-DER Başkanı Nurettin Özdebir’den Staj ve Çıraklık Mağduriyetine Çözüm Önerisi
“Mesleğinde üç yıl çalışana emeklilik için prim borçlanması hakkı tanınmalı.”
Mesleki Eğitim, Kültür ve İstihdam Derneği (MESLEK-DER) Yönetim Kurulu Başkanı ve Ankara Sanayi Odası (ASO) önceki dönem Başkanı Nurettin Özdebir, uzun yıllardır gündemde olan staj ve çıraklık sigortasının emeklilikte değerlendirilmesi konusunda dikkat çekici bir çözüm önerisi sundu.
7 Kasım 2026 tarihinde Başkent Gazetesi’nde yayımlanan Cemil Cahit Saraçoğlu imzalı yazıda, Özdebir’in staj ve çıraklık dönemlerine ilişkin prim borçlanmasını mesleğinde çalışma şartıyla ilişkilendiren önerisine yer verildi.
Mesleğinde Üç Yıl Çalışana Prim Borçlanması İmkânı
Özdebir'in önerisine göre, mesleki eğitimini tamamladıktan sonra en az üç yıl eğitim aldığı alanda çalışan kişilere, eksik emeklilik primlerini borçlanma imkânı sağlanmalı.
Bu yaklaşım, staj ve çıraklık dönemlerine ilişkin sosyal güvenlik sorunlarına çözüm sunmanın yanında, mesleki eğitim mezunlarının kendi alanlarında istihdamını teşvik etmeyi de amaçlıyor.
Özdebir, mesleki eğitimin genel eğitim türlerine kıyasla çok daha maliyetli olduğuna, buna karşılık mezunların önemli bir bölümünün eğitim aldıkları mesleklerde çalışmadığına dikkat çekiyor.
Türkiye'nin sanayide nitelikli teknisyen, tekniker ve meslek elemanlarına ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Özdebir, mesleki eğitim mezunlarının üretim sektöründe kalmalarını sağlayacak teşvik mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Hem Sosyal Güvenlik Hem de Nitelikli İstihdam
Önerilen model, birbirini tamamlayan üç temel hedefi gündeme getiriyor:
-
Staj ve çıraklık dönemlerinde emekliliğe esas primleri bulunmayan kişilere belirli şartlarla borçlanma hakkı sağlanması,
-
Mesleki eğitim mezunlarının eğitim aldıkları alanlarda çalışmaya teşvik edilmesi,
-
Sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünün üretim sektöründe kalıcılığının artırılması.
Özdebir, söz konusu uygulamanın prim borçlanması yoluyla kamuya gelir sağlayabileceğini ve sosyal güvenlik sisteminin mali dengesi bakımından da değerlendirilebileceğini belirtiyor.
Mesleğinde en az üç yıl çalışan bir kişinin belirli bir mesleki deneyim kazandığına ve mesleğine bağlılığının güçlendiğine dikkat çekilen öneride, bu kişilerin mesleklerini terk etme ihtimalinin de azalabileceği öngörülüyor.
Mesleki Eğitimi Daha Cazip Hâle Getirecek Bir Yaklaşım
Türkiye'de staj ve çıraklık dönemlerinde yapılan sigortaların emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmemesi, uzun yıllardır gündemde bulunan önemli konular arasında yer alıyor.
MESLEK-DER Başkanı Özdebir'in gündeme getirdiği model ise bu tartışmayı mesleki eğitim ve istihdam politikalarıyla birlikte ele alıyor.
Önerinin hayata geçirilebilmesi için borçlanma hakkının kapsamı, hangi sürelerin borçlanılabileceği, primlerin hesaplanma yöntemi ve çalışma şartının nasıl belgelendirileceği gibi hususların ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu yaklaşım, sosyal güvenlik hakları ile mesleki istihdam arasında teşvik edici bir bağ kurulması bakımından önem taşıyor.
Mesleki Eğitime Yapılan Yatırımın Karşılığı Üretimde Alınmalı
Mesleki eğitimin geliştirilmesini, mesleklerin toplumdaki itibarının artırılmasını ve nitelikli istihdamın desteklenmesini temel hedefleri arasında gören MESLEK-DER açısından, mesleki eğitim mezunlarının kendi alanlarında çalışmalarını özendirecek uygulamalar büyük önem taşıyor.
Nurettin Özdebir'in gündeme getirdiği öneri, yıllardır çözüm bekleyen staj ve çıraklık sigortası meselesinin yalnızca emeklilik boyutuyla değil; mesleki eğitimin cazibesi, yetişmiş insan kaynağının korunması ve sanayinin sürdürülebilir gelişimiyle birlikte değerlendirilmesine katkı sunuyor.
Mesleki eğitimi teşvik eden, mesleğinde çalışmayı ödüllendiren ve nitelikli insan gücünü üretimde tutan politikalar, Türkiye'nin geleceğine yapılan önemli yatırımlardır.